Aktuele Nuus

David Attenborough vier 100 jaar op Planet Earth

Mari Oosthuizen

Die man, sinoniem met natuurprogramme, Sir David Attenborough vier vandag (8 Mei 2026) sy 100ste verjaarsdag.

Hy is op 8 Mei 1926 in Isleworth, Middlesex in Engeland gebore. Hy en sy twee broers, een jonger as hy, John en een ouer as hy, Richard, het saam met hulle ouers in universiteitsbehuising op die kampus van University College Leicester gewoon, waar hulle pa, Frederick die hoof was.

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het die Attenborough-gesin as deel van die Refugee Children’s Movement, twee Joodse dogtertjies van Duitsland gehuisves.

Sir David Attenborough se liefde vir die natuur het reeds as jong kind begin toe hy fossiele en stene begin insamel het. In 1945 ontvang hy ‘n beurs van die Clare College in Cambridge om geologie en dierkunde te studeer.

In 1947 word hy opgeroep om by die Britse Vloot aan te sluit, waar hy vir twee jaar diens gedoen het in Noord Wallis. Na sy terugkeer van die vloot werk hy tydelik as redakteur van wetenskaplike kinderboeke by ‘n uitgewer. Hy was egter nie gaande oor dié werk nie en doen toe aansoek vir ‘n pos as radio regisseur by die BBC – ‘n pos wat hy nié gekry het nie.

Sy CV het wel die aandag getrek van die hoof van feitelike rapportering by die BBC, Mary Adams wat hom in 1952 vir ‘n drie maande opleidingskursus stuur. Aanvanklik wou Adams nie hê dat Attenborough op kamera moet verskyn nie omdat sy gevoel het “sy tande is groot.”

Hy het egter gewerk as regisseur van feitelike programme. Attenborough het deur dié programme bevriend geraak met die kurator van die Londen Dieretuin, Jack Lester. In 1954 vervaardig die twee die gewilde program, Zoo Quest, wat Attenborough aangebied het.

In 1957 bring hy ‘n Reis- en Verkenningseenheid by die BBC op die been sodat hy steeds Zoo Quest en ander natuurprogramme kon vervaardig en aanbied. In die 1960’s verlaat hy die BBC om sosiale antropologie te studeer.

Hy het egter nié die graad voltooi nie omdat hy ‘n pos aanvaar het as die hoof van die BBC se kanaal 2. Daar is in sy kontrak voorsiening gemaak vir sy betrokkenheid by die verfilming van natuurprogramme. In 1969 reis hy na Tanzanië waar hy ‘n program vervaardig oor olifante. In dieselfde jaar vervaardig hy ‘n drie-deel dokumentêr oor die kulturele geskiedenis van Bali in Indonesië.

Teen 1972 bedank hy by die BBC omdat hy gevoel het dat hy teveel administratiewe take het en nie by die vervaardiging van films uitkom nie. Na sy bedanking vervaardig hy die 1973-reeks, Eastwards with Attenborough, gevolg deur Life on Earth in 1979.

Attenborough se Life reeks word deur verskeie wetenskaplikes as sy deurbraak beskou en het hom gerespekteerd gemaak in die veld. Die reeks sluit titels in soos; The Living Planet, The Trials of Life, Life in the Freezer, The Private Life of Plants, The Life of Birds, The Life of Mammals en Life in the Undergrowth.

Nog bekende Attenborough reekse is Blue Planet in 2001, Planet Earth II in 2016, Dynasties in 2018 en Attenborough’s Life in Colour in 2021. Deur middel van gevorderde rekenaartegnologie kon dinosourusse “’n terugkeer maak” met 2022 se Dinosaurs: The Final Day.

Wat sy persoonlike lewe betref is Attenborough in 1950 met Jane Oriel getroud. Sy is in 1997 oorlede. Hulle het twee kinders gehad, Robert en Susan.

 Teen 2013 het hy 32 ere-doktersgrade van verskeie Britse Universiteite ontvang, die meeste wat nog aan een persoon toegeken is. Hy is ook die enigste persoon in die geskiedenis wat twee keer die titel van sir deur die Britse koninklike familie ontvang het.

David Attenborough is in 1985 vir die eerste keer deur Koningin Elizabeth II tot ridder geslaan vir sy dienste aan televisie. In 2022 is hy ook deur Koning Charles vereer.

David Attenborough se indrukwekkende TV-loopbaan het in die 1950’s op swart en wit skerms begin, maar hy is ook die enigste persoon in geskiedenis wat ‘n BAFTA toekenning in al vyf formate van TV kon wen, insluitend wit-en-swart, kleur, HD (hoë defenisie), 3D en 4K.

 

Fotos verskaf deur IMDB en die BBC

David Attenborough

Mimi Coertse se stem nou stil

Mari Oosthuizen

“Sy sing nou saam met die Engele in die Hemelkoor.”

 Die wêreld beroemde operasangeres, Mimi Coertse is op Maandag, 27 April 2026 in die ouderdom van 93 in haar huis in Pretoria oorlede.

Coertse se vriendin en versorger, Lizet du Plessis, het bevestig dat sy net voor 21:00 Maandagaand in haar slaap oorlede is.

Mimi is op 12 Junie, 1932 in Durban, KwaZulu-Natal gebore en het aan die gesogte skool, Helpmekaar College in Johannesburg gematrikuleer. Sy het in 1949 begin om sanglesse te neem by Aimee Parkerson in Johannesburg.

In 1951, in die ouderdom van 19, tree sy vir die eerste keer voor ‘n gehoor op saam met die ontslape sanger, Gé Korsten. In 1953 neem haar operaloopbaan ‘n volgende stap toe sy ‘n vaste betrekking by die Weense Staatsoperahuis kry. In dieselfde jaar trou sy met die omroeper, Dawid Engela, maar die huwelik eindig vier jaar later in 1957.

Sy was veral bekend vir haar rol in Mozart se Towerfluit – ‘n rol wat sy meer as 500 keer vertolk het.

In 1966 is sy deur die president van Oostenryk met die titel van Kammersängerin vereer vir tien jaar se hoofrolle in die Weense Staatsoperahuis. In 1965 trou sy met die Italiaanse sakeman, Diego Brighi, ‘n huwelik wat tot 1969 duur. In 1970 trou sy met die Suid-Afrikaanse sakeman, Werner Ackerman. Dié huwelik duur tot 1994.

Sy keer in 1973 terug na Suid-Afrika waar sy gereeld optree. Sy het ook ‘n gereelde omroeper en aanbieder op radio en televisie geword. Sy het in Desember 1978 vlugtig teruggekeer na die Weense Staatsoperahuis vir haar vaarwel-optrede as Elisabetta in Don Carlo.

 Coertse het ook jong Suid-Afrikaanse sangers bygestaan met ondersteuning en opleiding deur middel van die Mimi Coertse Beurs.

Sy laat haar twee aangenome kinders Mia en Werner en kleinkinders agter.

Luister Hierna betuig hiermee ons innige simpatie aan haar familie, vriende en kollegas.

 

Foto verskaf deur Arts and Culture Trust

Hulde gebring aan die geliefde Boytjie, Johnny Davids na sy skielike dood

Mari Oosthuizen

Huldeblyke stroom steeds in na die skielike dood van die sanger, TV-aanbieder, kommentator, en motiveringspreker Johnny Davids na sy skielike dood op 16 April.

Davids sou op 29 Mei vanjaar 49 jaar oud geword het. Hy is in 1977 in Narraville in Namibië gebore, waar hy by sy ouma grootgeword het. Sy ma het hom in sy kleintyd drie keer probeer vermoor en wou niks met hom te doen gehad het nie.

Op 10 jaar oud kon hy vlug nadat sy ouma hom weer wou aanrand. Hy is ook deur sy ouma se vriend, Pietie-Boy aangerand. Davids het in vorige onderhoude vertel dat hy nie skoolskoene gehad het nie en dat sy skooltas ‘n plastieksak was. Na hy ontsnap het, het hy by sy pa se suster in Walvisbaai opgeëindig.

Sy familie sal mettertyd meer inligting oor sy dood bekend maak, maar hy is waarskynlik aan ‘n hartaanval oorlede.

Hy het in 2024 sy eerste boek, ‘n outobiografie, Boytjie gepubliseer, waarin hy skryf van sy moeilike kinderjare.

Hy was ook te sien op TV-programme soos Kwêla en Bravo waar hy vir baie jare ‘n aanbieder was. Sy talente was egter nie beperk nie, en het hy selfs by radio ‘n draai gemaak as aanbieder van sportprogramme op RSG.

Hy is in 2003 die eerste keer op mense se TV-skerms gesien toe hy en sy sangmaat, Vivian Molauly, die KykNet sangkompetisie, Zing gewen het. Hulle weergawe van Klein Karoo is immers gewild.

Hy was ook ‘n veldaanbieder op Via se program, Landbouweekliks. Die kanaalhoof van VIA, Azelia Morkel het in ‘n verklaring Johnny as ‘n uitsonderlike mens met ‘n besondere verhaal van oorwinning en hoop beskryf.

“Sy passie vir mense het hom ‘n welkom gesig op ons kanaal gemaak.”

Die voorsitter van die Kaapse Forum, TV-aanbieder en vriend, Heindrich Wyngaard het Johnny se dood as ‘n skok beskryf. Hy sê die twee mans het mekaar belowe dat hulle ‘n lang gesprek oor Davids se boek sou hê en die inhoud daarvan, maar dat hulle nooit daarby uitgekom het nie.

 Hy het ook sedert 2012 vir SuperSport gewerk en krieketondersteuners sou hom tydens Januarie se SA20 krieketreeks as Afrikaanse kommentator hoor. Die bekende radio-man en rugby kommentator, Hennie Koortzen het op sy Facebook-blad geskryf dat hy Johnny altyd sal onthou vir sy aansteeklike lag en goeie humorsin.

“Hy was ‘n uitgesproke kind van God en sy lewenswyse en musiek het daarvan getuig. Hy was ‘n ware gesinsman en het altyd met trots van sy vrou, Liezel, en sy kinders gepraat en sy liefde vir hulle het uitgestaan.”

‘n Gedenkdiens is die afgelope Woensdagoggend (22 April 2026) vir hom in Durbanville gehou. Hy laat sy vrou, Liezel en drie seuns agter.

Foto verskaf deur Facebook

Johnny Davids en sy vrou, Liezel.
Johnny Davids en sy vrou, Liezel.

Onderwysdepartement wil nog veranderinge aan die geskiedeniskurrikulum maak

Mari Oosthuizen

Die geskiedeniskurrikulum in Suid-Afrikaanse skole kán ‘n reuse verandering ondergaan indien die Departement van Basiese Onderwys sy sin kry.

Die departement se planne om die geskiedeniskurrikulum meer Afrika-gesentreerd te maak het reeds groot reaksie vanuit verskeie oorde ontlok.

Die minister van basiese onderwys, Siviwe Gwarube het die voorgestelde wysigings aan die kurrikulum vir Graad 4- tot Graad 12 leerlinge in die Staatskoerant gepubliseer en dit nou vir openbare deelname oopgemaak.

Die voorgestelde kurrikulum sal verpligtend wees en poog daarin om Suid-Afrikaanse geskiedenis van vóór 1652 vir leerlinge te leer nog voordat Jan van Riebeeck die Kaap binnegekom het.

Volgens die konsepplan sal sekere historiese figure uit die leerplanne verwyder word. Matriekleerlinge sal byvoorbeeld nie meer hoef te leer van Internasionale burgerleiers soos, Martin Luther King nie.

Laer grade sal, indien die kurrikulum-verandering goedgekeur word, nie meer hoef te leer van die Anglo Boereoorlog of die Franse Revolusie nie. Volgens die voorstel in die Staatskoerant sal hierdie inligting vervang word met die geskiedenis van Afrika-ryke, ondermeer die Ryk van Mali.

Volgens die departement fokus die geskiedeniskurrikulum van voor 1994 op die ervarings en uitkyke van wit mans en is dit nie geskoei op Afrika kennis nie.

Die hoof van ontwikkeling by Solidariteit se Skoleondersteuningsentrum (SOS), Melanie Buys sê die vorige en huidige geskiedeniskurrikulum is nie noodwendig gebalanseerd nie, maar dat die voorgestelde kurrikulum-verandering nou nog meer Afrikaner geskiedenis uitsluit.

Buys sê die veranderinge het tot gevolg dat al hoe minder Afrikaanse leerlinge geskiedenis as ‘n vak wil neem.

Wat is jou opinie oor die Afrika-gesentreerde voorgestelde kurrikulumverandering aan skoolgeskiedenis? Laat weet ons per WhatsApp stemnota by 072 641 7080 of per epos: ateljee@luisterhierna.co.za

 

Foto verskaf deur Trans Africa Self Drive Adventures and Tours

Laer brandstofheffing dalk nie ‘n goeie idee nie

Mari Oosthuizen

Die minister van finansies, Enoch Godongwana het gister, slegs enkele ure voor die aanpassing in April se brandstofpryse, aangekondig dat die brandstofheffing tydelik met R3 per liter verminder word.

Die huidige konflik in die Midde-Ooste plaas reuse druk op wêreldwye energiemarkte, wat binnelandse brandstofpryse die hoogte laat inskiet.

Dié konflik in Iran en omliggende lande het mense reeds die afgelope paar weke na die vulstasies laat opruk weens paniek dat daar nie genoeg brandstof is om tenke te vul nie. Daar was ook ‘n groot opwagting gemaak oor April se brandstofprys wat om middernag op 1 April in werking getree het.

Die Nasionale Tesourie en die departement van minerale- en petroleumhulpbronne het saam gekyk na moontlike planne om tydelike verligting aan verbruikers te probeer bring. Weens die verlaging in die brandstofheffing was die styging in pryse laer as wat talle ekonome voorspel het.

Die brandstofprysaanpassings vir April lyk as volg:

  • Beide 93- en 95 grade – Styg met R3,06 per liter
  • Diesel (0,05%) – Styg met R7,37 per liter
  • Diesel (0,005%) – Styg met R7,51 per liter
  • Paraffien (kleinhandel) – Styg met R15,60 per liter
  • Maksimum kleinhandelprys vir gas – Styg met R1,08 per kilogram

Terwyl motoriste ‘n tydelike sug van verligting kan slaak, meen die bekende ekonoom, Dawie Roodt dat dit volgens hom nie ‘n goeie idee was om die brandstofheffing met R3 te verlaag nie.

Hy het aan Maroela Media gesê dat die aanpassing volgens hom neerkom op goedkoop politiek. Volgens Roodt gaan daar gevolglik ‘n toename in ander belasting moet wees, of die staat sal minder geld moet spandeer, of die staat sal meer geld moet leen.

Roodt hou vol dat die land se fiskale rekening eenvoudig nie die verlaging in die brandstofheffing kan bekostig nie.

Intussen wil dit ook voorkom asof talle vulstasies in die land se petrolpompe reeds leeg is. Die Business Tech berig dat talle motoriste tot Dinsdag gewag het om hulle karre te vul, maar moes omdraai nadat hulle gehoor het dat daar nie brandstof beskikbaar is nie.

Ons wil graag van jou hoor: Waar woon jy en kon jy nog petrol by jou gekose vulstasie kry?

 

Grafika verskaf deur Luister Hierna

Grafika Luister Hierna
April Brandstofpryse

Jongman trap matriekvakansie met sy fiets deur ten bate van kinders met kanker

Mari Oosthuizen

Terwyl die matriekgroep van 2025 waarskynlik saam met vriende met matriekvakansie was of uitgerus het na ‘n lang eindeksamen, het ‘n Pretoriase tiener fietsgetrap om geld in te samel vir kinders met kanker.

Andru van Zyl het verlede jaar sy skoolloopbaan aan die Afrikaans Hoër Seunskool in Pretoria met ‘n 85%-gemiddeld geslaag en het vroeër vanjaar sy studies in Medies aan die Universiteit van Pretoria begin. Hy was ook Affies se hoofseun.

Dit is duidelik dat die jongman ‘n hart vir mense het. Hy het in Desember 2025 die media aan die gons gehad toe hy vanaf Polokwane, Limpopo tot in Kaapstad fietsgery het, alles ten bate van kinders met kanker.

Andru het op 16 Desember 2025 in Polokwane op sy pa se 20 jaar oue Surly Karate Monkey-fiets weggetrek en die sowat 2 500-kilometer op teer en grondpaaie op 22 Januarie vanjaar in Kaapstad voltooi. Hy het tot dusver meer as R600 000 ingesamel.

Hy was op 13 Januarie naby Nature’s Valley op sy fiets toe sy 15-jarige broer, Janco hom met die nuus bel dat hy sy matriek met ses onderskeidings geslaag het.

Hy het destyds vertel dat hy vroeër ‘n skoolmaat, Mandré de Jager in die hospitaal gaan besoek het, wat met ‘n sarkoom in sy femur gediagnoseer is. Volgens hom het die gange van die pediatriese onkologie-eenheid ‘n blywende indruk op hom gelaat en het hy besef dat hy geroep is om ‘n verskil in mense se lewens te probeer maak.

Andru het vroeër in ‘n berig aan Maroela Media gesê dat mense uit verskillende gemeenskappe vir hom maaltye en slaapplek aangebied het en dat hulle vriendelikheid en goedgesindheid hom laat besef het dat dié rit oor soveel meer gaan as net homself. Volgens hom is dit nooit te vroeg of te laat om iets aan te pak wat ‘n verskil in ander mense se lewens gaan maak nie. Hy het slegs enkele dae ná sy eindeksamen die rit aangepak.

Volgens ‘n berig op die Universiteit van Pretoria se webblad, was dit vir Andru maklik om deur te druk wanneer die rit moeilik en lank geraak het weens die doel waarvoor hy getrap het.

Hy het langs die pad kennis gemaak met kinders wat kanker oorwin. Volgens hom het hierdie onmoetings die rit vir hom nog meer die moeite werd gemaak.

Andru het aanvanklik gemik om R100 000 in te samel vir Choc (Childhood Cancer Foundation), maar het slegs binne ‘n enkele paar dae meer as R500 000 ingesamel. Hy het daardie mikpunt intussen na R750 000 verhoog.

 

 

Foto verskaf deur CHOC, Childhood Cancer Foundation South Africa

Andru van Zyl
Andru van Zyl

Magda Louw wen groot by SAFTAS

Mari Oosthuizen

Die immergewilde Suid-Afrikaanse Film en Televisie-toekennings, die SAFTAS het vroeër die week vir die 19de keer plaasgevind.

Die toekenningsaand is by die Gallagher-konferensiesentrum in Midrand aangebied.

Desiree Gardener, Hannes van Wyk en alle rolspelers in die Magda Louw-komediereeks, wat reeds vir drie seisoene op KykNet te sien was, het met ‘n magdom pryse weggestap en kan die span trots wees.

Gardener, wat die reeks vervaardig en skryf vertolk die rol van die middeljarige Magda Louw. Sy bly saam met haar man, Erhard (Hannes van Wyk) by hulle dogter (Cindy Strydom) en die se verloofde. Louw se eerlikheid en kwinkslae maak die reeks uiters gewild met kykers wat dele van hulleself of familielede daarin sien.

Desiree is aangewys as die beste draaiboekskrywer in ‘n TV-komediereeks. Sy is ook as die beste regisseur, en beste aktrise in ‘n komedie-reeks aangewys. Hannes van Wyk het met die toekenning as beste akteur weggestap, al is hy in die reeks maar ‘n man van min woorde.

Erik Holm, veral bekend vir sy rol as Riaan Malherbe in Binnelanders is aangewys as die mees uitmuntende persoon met ‘n gestremdheid. Holm is sedert 2010 in ‘n rolstoel nadat hy in ‘n dam geduik en sy nek gebreek het.

Die bekende aktualiteitsprogram, Carte Blanche het met die louere weggestap as die beste program in die aktualiteitskategorie. Na byna 38 jaar op die kassie, bring Carte Blanche steeds elke Sondagaand om 19:00 die beste indiepte ondersoeke na jou kassie.

Die dramatiese dokumentêr, School Ties deur Idea Candy is aangewys as die beste tv-dokumentêr. Dit volg sake van die beweerde seksuele misbruik van kinders deur afrigters van sekere sportsoorte in gesogte skole regoor die land. Dit kom veral in waterpolo voor.

Michelle Botes wat in Desember 2024 aan kanker oorlede is, het ‘n toekenning postuum gewen as die beste byspeler in ‘n TV-drama vir haar rol as Abigail in Tuiskoms.

Ander toekennings vir Afrikaanse programme op KykNet:

Beste realiteitsprogram Plaasjapie

Beste leefstylprogram  Elders: Ligtoringroete

Beste klerekas in ‘n TV drama  Niggies (Mariechen Vosloo)

Beste oorspronklike musiek in ‘n TV drama Niggies (Pierre-Henri Wicomb)

Beste grimering en haarstilering in ‘n TV sepie  Skemergrond (Waldemar van Rensburg)

Beste prestasie in kunsreggisering in ‘n sepie Suidooster (Beatrix van Zyl)

Beste draaiboekskrywer in ‘n TV-sepie – Suidooster (Pieter Francois en Retief Scholtz)

Beste akteur in ‘n TV-drama – Frank Opperman (Nêrens Noord-Kaap. Deel 2)

Beste byspeler in ‘n TV-komedie – Tobie Cronjé (Pronk Primêr)

Beste byspeler in ‘n film – June von Merch (Die Kwiksilwers/ The Quicksilvers)

Luister Hierna dra graag hiermee ons gelukwense aan al die wenners oor.

Foto verskaf deur IMDb

Korrupsie by gesondheidsdepartement ontbloot. DG in hegtenis geneem

Op Maandag 3 Maart 2026 is drie amptenare van die nasionale departement van gesondheid in hegtenis geneem op aanklagte wat verband hou met beweerde bedrog en diefstal.

Die aanklagte hou verband met bewerings dat daar in 2023 ongeveer R1 miljoen onregmatig aan diensverskaffers toegeken is. Die Valke ondersoek tans die saak en die amptenare is op borgtog vrygelaat van R10 000 elk. Die saak is uitgestel tot 03 Junie 2026. Die direkteur-generaal van die departement, dr. Sandile Buthelezi, die finansiële hoof van die departement en die adjunk direkteur generaal vir tersiêre gesondheid en hospitaaldienste was ook inhegtenis geneeem. Die betrokke departement gaan gebuk onder vele aanslagte van korrupsie wat binne in die departement plaasvind en skandale soos Digital Vibes, Covid-19 bedrog en die Tembisa hospitaal skandaal is nog vars in die geheue van Suid-Afrikaners.

Die ondersoek duur voort.

Wêreldradiodag

Op 13 Februarie word wêreldradiodag gevier en volgens bronne het die eerste, hoewel onbewuste, radio-uitsending in 1787 plaasgevind toe Luigi Galvani (1737- 1798) met ‘n soort elektrifiseerder en ‘n antenne geëksperimenteer het.

In die komende weke sal Luister Hierna terugvoering gee uit die geskiedenis oor die ontstaan van die radio.

Bly gerus ingeskakel vir hierdie poduitsending.